C'est fini

Nog een kleine post over onze laatste week, voor het hele Malawi-gebeuren erop zit. We hadden nog 5 dagen extra na onze stage in het ziekenhuis en hebben die gespendeerd in 'Cape Maclear'. Dit is een buurt aan 'Lake Malawi', een enorm meer dat zodanig groot is dat het eerder een zee lijkt, inclusief strand en golven.

Daar hebben we 2 nachten in een hutje geslapen op het strand en 3 nachten in een naburige lodge die echte kamers (en elektriciteit) had, alsook een zwembad en verschillende soorten bootjes. Ondanks dit laatste nogal zeeziekte teweeg heeft gebracht bij Dounia, was het meer dan een zalige afsluiter van de hele maand!

Zoals overal in Malawi waar we in contact kwamen met de lokale bevolking, loopt het ook in Cape Maclear vol met kinderen, wat eigenlijk de logische doortrekking op grote schaal is van de enorme hoeveelheden bevallingen per dag die we de voorbije maand gezien hebben. De kindjes zwaaiden ons allemaal toe, of liepen ons achterna om aan ons hand te komen hangen. Rufie en haar broertjes en zusjes zijn er een zonnebril (en wat sterallures) rijker van geworden!

De weg naar en van Cape Maclear nam zo'n 6 uur in beslag. De volgepropte, rammelige minibusjes zijn niet het ideale transport, de wachttijden en de pogingen tot afzetterij moeten er worden bijgenomen, maar het is een avontuur op zich! Je zit niet elke dag met 20 man en een kip op 3 vierkante meter!

De laatste nacht voor onze 20 uur durende terugreis naar België spenderen we in Blantyre, de stad naast de luchthaven. Het is de op de hoofdstad na grootste stad van Malawi, en na een maand zien we dus eindelijk dat er naast zandwegen en hutjes ook meer bebouwde delen zijn.

See you soon,

Dounia & Maxim 

Laatste werkweek!

Het zit er op! Deze week hebben we het Zomba Central Hospital officieel vaarwel gezegd en begint onze 5-daagse tocht doorheen Malawi alvorens we naar België terugkeren.

Het werk in het ziekenhuis was vergelijkbaar met de voorbije weken. We hebben naast de vele normale bevallingen nog een tweeling geboren zien worden waarvan de moeder een enorm gezwel had aan haar schaamlip. We dachten even dat dat de bevalling zou kunnen belemmeren, maar alles is goed verlopen. Niet verloskundig dus, maar wel gynaecologisch een interessante casus.

We hebben ook nog een paar keizersneden geassisteerd en de operatie van een hydrocephalie gezien, een zogenaamd 'waterhoofd'. Zeer interessant! Een beetje later op de week werden ineens alle operaties afgelast: de steriele handschoenen waren op, en de overblijvenden moesten gespaard worden voor noodgevallen.

In de 2e week van ons verblijf kregen we de opdracht een presentatie te geven voor de dienst. Dounia die woensdag, Maxim die vrijdag. Maar het Afrikaanse ritme heeft ervoor gezorgd dat op de 3 weken die nog volgden, enkele Dounia de opportuniteit heeft gekregen haar presentatie te geven. Zijnde een poging tot powerpoint, maar bij gebrek aan computers en projectors werd het eerder een leesvoordracht.

Het idee achter deze presentaties om kennis uit te wisselen was heel goed, maar er moet duidelijk eerst gewerkt worden aan de organisatie. Een Nederlandse gynaecologe stort zich daar momenteel op!

Deze week is er ook een Duitse chirurg toegekomen, die zich al jaar en dag bezighoudt met de gezondheidszorg in Malawi. Hij begeleidt ook uitwisselingsprojecten voor Duitse studenten, en heeft ons dan uit appreciatie voor onze interesse in Malawi mee uiteten genomen. We hebben zijn appreciatie op onze beurt dan ook uitermate geapprecieerd!

De voorlaatste avond hebben we samen met 2 Duitse meisjes voor twee vrouwen die we hier hebben leren kennen pannenkoeken gemaakt. Eerste keer dat ze dat zagen, en wat een succes! Het recept laten we bij deze in Malawi achter bij een zeer gelukkige Dola, net als kleren, schoenen, wasemmer, laarzen, etc.

De dag nadien hebben zij dan de fameuze 'nsima' gemaakt voor ons. Met lange tanden en niet met vork maar met de handen hebben we uit beleefdheid een hele portie opgegeten. Het passeerde beter dan de vorige keer, maar het bleef een hele opgave.

Ze hebben ons dan adhv een teddybeer ook geleerd hoe je met een sjaal een kind op je rug bindt, zoals de helft van de vrouwen hier rondloopt. Ons Dounii heeft binnen een jaar of 10 dus geen buggy meer nodig!

En diezelfde sjaal is trouwens multifunctioneel in de breedste zin van het woord. Naast kinderen inbinden, wordt het gebruikt voor zowat alles wat je je kan inbeelden: tafellaken, rok/jurk, onderdoek om op te bevallen, de baby erna inrollen, schokdemper om hun hele hebben en houden op het hoofd te dragen,..

Op het einde nog wat foto's als souvenirs met onze favoriete collega's getrokken, en bij deze dus de groetjes van ons allen!

Dounia & Maxim

Weekend in de bergen!

Na ons eerste weekend in het 'National Park' en het tweede 'Zomba City' te hebben verkend, stond deze keer 'Zomba Plateau' op het programma. Dit is een berg waarvoor Zomba gekend staat en vanwaar je een mooi zicht hebt op de omliggende steden..

We willen best wel wat avontuur, maar de berg zelf opstappen, vonden we persoonlijk nu niet bepaald samengaan met een 'leuk weekendje weg'. Dus met de taxi naar een lodge, vanwaar we dan een 3 uur durende hiking hebben gemaakt langsheen watervalletjes en punten zoals de Queen's view en de Empire's view waarop bepaalde delen van de steden te zien zijn.

Om toch een beetje vakantiegevoel op te wekken hebben we de rest van de dag in de zon gelegen aan een meer dat dankzij een dam in die bergen kan bestaan. Zeer gezellig! Een berg aardbeien maakte het plaatje af, en we hoopten dat de darmen ze deze keer beter zouden verdragen, maar het tegendeel is jammer genoeg al bewezen..

Gezien onze lodge geen eten aanbood en we zelf de regel 'weekend = iets anders dan brood' hebben ingelast, zijn we in een hotel beetje hoger op de berg gaan eten. Het kan aan onze normverschuiving na 3 weken slecht eten liggen, maar we denken dat het objectief gezien zowat het beste eten is dat we de voorbije jaren hebben gegeten (sorry mama!).

Het wordt hier om 6 uur al pikdonker dus het werd nadien een nachtwandeling doorheen het bos tussen de bavianen terug naar onze lodge, waar geen elektriciteit was en we ons dus moesten behelpen met een kaars. We worden nog echte Malawiërs!

De nachten zijn hier sowieso al koud, maar op die berg was het toch lichtjes doodgaan. Er waren 2 dekens per man voorzien die wel ietwat warmte gaven, maar vooral veel stank, een vettig gevoel en een allergie-aanval voor Maxim.

    De lodge 'Trout Farm'

De douche werkte niet en met een vuil gevoel zijn we dan de berg afgestapt (om toch niet helemaal de dutskes uit te hangen, en het idee van naar beneden te gaan konden we iets beter aan dan naar boven) en na 2 uur zijn we een restaurant tegengekomen dat gerund wordt door een Italiaans koppel. En het was nog steeds weekend dus.. Olé!

Samengevat, het was een minder relaxed weekend dan de vorige twee, maar een beetje een must see als je in Zomba verblijft. Bij deze is dat dus gebeurd, we hebben heel mooie dingen gezien en zijn met een voldaan gevoel teruggekomen, maar zijn toch blij dat die berg (letterlijk) achter ons ligt.. We zullen hem de komende dagen wel nog blijven herinneren, zij het door de spierpijn zelf, of door Dounia die hierover nogal een stukske kan memmen.

Veel groetjes van de 2 avonturiers, of we doen althans ons best!

Dounia & Maxim

Einde week 3!

Na 3 weken meedraaien in het Malawische ziekenhuis zijn we steeds minder en minder onder de indruk van de omstandigheden. Het lijkt alsof dingen die we in 't begin nog shockerend vonden, nu de normaalste zaak van de wereld zijn. Hetzelfde geldt voor de elektriciteit die geregeld uitvalt, overal precies, zowel binnen als buiten het ziekenhuis. Maar niemand stelt zich vragen en er wordt gewoon gewacht tot het weer aanslaat. Jammer voor de elektrische apparatuur, dan maar even zonder.

Alhoewel, hier en daar kijken we toch nog eens verbaasd naar elkaar..  Zo was het woensdag 'grote kuis' van de dienst. Dit wil zeggen: emmers vullen met water en los tegen de muur en het plafond gooien. Alles is doorweekt, niks is echt proper. We moesten er echt om lachen, maar het verklaart meteen ook de gigantische schimmelplekken die overal aanwezig zijn.

Tijdens die kuisbeurt werden ook de matrassen van de bedden gehaald, en het volgende komt dan tevoorschijn:

Omdat de dienst dus even onbeschikbaar was, zijn we gaan meedraaien op de dienst 'interne geneeskunde'. Ook hier een zaal met 2 ruimtes van elk een 40 mensen, waarvan de ene er al wat slechter aan toe is aan de andere.. HIV is zowat de basis, vaak in vergevorderd stadium met alle gevolgen vandien. Sommige patiënten zijn de dood nabij, maar de dokter van de zaal was voor een paar dagen weg. Onze taak was klaar en duidelijk: "Keep them alive 'til friday". Hoe onverantwoord het ook is, wij waren op dat moment de hoogst opgeleiden die aanwezig waren en zijn dus de patiënten gaan zien met een verpleger als tolk naast ons, en diagnoses, onderzoeken en behandelingen bijgesteld indien nodig. Soms met een lichte onzekerheid, maar als wij het niet deden dan gebeurde er niks.. Medicatie uitkiezen was wel een hele opgave. Veel van de in België courant gebruikte middelen hebben ze hier niet, en is het dus zoeken naar alternatieven, wat (zeker als student) niet evident is. Zo gebruiken ze voor epilepsie bijvoorbeeld maar 1 soort medicament, en dan nog hetgeen dat bij ons hiervoor bijna nooit meer voorgeschreven wordt wegens de neveneffecten.

Op gynaecologisch vlak hebben we ook wat nieuwe dingen gezien. Een vacuümextractie om de baby er aan de hand van een zuignap letterlijk uit te trekken, en deze gebeurt identiek als in België! Ook de evacuatie van achtergebleven stukken placenta hebben we geassisteerd. Het leek wat barbaars maar we kunnen niet vergelijken gezien we dat in België geen van beiden hebben gezien. En nu hebben we het meer dan 'gezien', Dounia heeft het zelfs letterlijk geproefd: een stukje placenta in de mondhoek mjamm!

Elke week is er een samenkomst van al de dokters, waar bepaalde onderwerpen/problemen worden aangehaald. Deze week ging het bijvoorbeeld over de organisatie van het (veel te weinig beschikbare) transfusiebloed en hoe dat beter kan geregeld worden. Of hoe ze kleinere ziekenhuizen die steeds dezelfde fouten maken efficiënt kunnen bijscholen. Zeer constructief en hoopgevend!

Op niet-medisch vlak zijn we permanent op zoektocht naar alles wat geen brood is. En met succes! Onderweg naar een plaatselijk park kwam er iemand met een bak vol aardbeien op zijn hoofd langs.. Ongeveer 1 kilo aardbeien rijker en slechts 1 euro armer hebben we ons heel blij in 't gras gezet, life was pretty good.. 'Was', want 's avonds kwam de buiklast en vooral -loop opzetten..

Al is de kont in de lucht en de kop naar beneden ondertussen onze nieuwe manier van de was doen geworden, eten we op de grond alsof we nooit een tafel hebben gekend en jagen we meeega kakkerlakken zonder (al teveel) hysterisch gedoe de kamer uit, het heeft soms misschien toch een impact op ons algemeen gedragen:

Maxim & Dounia

Week 2 is over!

We zijn ondertussen al 2 weken in Malawi, waar we nog steeds voornamelijk meedraaien op de 'labour ward'.

Recht tegenover onze dienst bevindt zicht de 'postnatal care', waar moeder en kind terechtkomen na een moeilijke bevalling (ongecompliceerde geboortes gaan van het kraambed rechtstreeks naar huis). Deze zaal bestaat uit 6 eilandjes van 6 bedden, met dan nog een variabel aantal matrassen op de grond in functie van de hoeveelheid vrouwen. Er liggen dus op z'n minst 36 vrouwen met hun kindje naast hen. Chaos alom, en zo ook de onfrisse geur.

In één van de vorige posts spraken we nog met enige verbazing over een aantal patiënten met een peritonitis na een onhygiënische keizersnede, ondertussen weten we dat 1 van die 6 eilandjes continu is ingenomen door vrouwen met dit probleem. Ze komen vaak vanuit andere ziekenhuizen en worden dan doorgestuurd naar ons ziekenhuis gezien dat het referentiepunt is. Stank, 36 bedden in 1 ruimte + matrassen op de grond, vuile lakens en toch ook zware beperking in steriliteit, is hier dus al één van de betere ziekenhuizen.

De etter komt uit hun slecht geheelde buikwondes, er zitten vliegen op en hun buik is plankhard door de ontsteking, maar operaties worden uitgesteld tot volgende week.

Deze beslissing tot uitstel wordt overigens gemaakt door een 'clinical officer', een functie die tussen verpleegkundige en dokter ligt. Bij gebrek aan dokters worden zij vaak ingeschakeld, hoewel even goed een verpleegkundige alle taken op zich kan nemen. Of een student in één van deze 3 functies, want zij worden ook als volwaardig aanzien.

In ieder geval, wat in België als een urgentie naar 't OK zou gaan op oordeel van een chirurg, wordt hier een week uitgesteld op oordeel van een student-verpleger/clinical officer. Op goede hoop!

Er liggen in die grote zaal trouwens ook vrouwen met bijvoorbeeld een peritonitis van wie de baby dood is, omringd door allemaal moeders met hun pasgeboren kind. 

Op de 'labour ward' zelf zijn er dagen dat de ene vrouw achter de andere bevalt. Dagen die dus het meest chaotisch zijn - dossiers slingeren hier overal rond - maar tegelijk het meest verrijkend: bevallingen doen! We mogen ook zelf de vagina knippen indien nodig (een zogenaamde episiotomie), en nadien weer hechten. Voorlopig hebben we deze verantwoordelijkheid nog even van ons afgeschoven, beetje uit schrik wellicht, maar we hopen dat we de volgende episiotomie toch zelf zullen kunnen doen. Het vaginaal hechten gaan we sowieso niet op ingaan, in de eerste plaats omdat we ons niet 100% geschikt voelen om dat zomaar te doen, maar het gevaar op een prikongeval is ook te groot in onervaren handen, en bijgevolg het risico op HIV of andere infectieziekten.

Zoals overal ter wereld lopen sommige geboortes minder goed af. Het verschil met in België uit zich vooral in de manier waarmee er wordt omgegaan. Er is geen extra (mentale) zorg voor de vrouw, en het lichaampje wordt ingerold in een doek en op de plank onder de levende babies gelegd. De levenden liggen dus onder de warmtelamp, en daaronder is nog een extra rekje, waar de dode kindjes liggen tot ze enkele uren nadien worden opgehaald.

Gezien de opvolging van de arbeid soms ook wat op zich laat wachten, gebeurt het wel eens dat een vrouw op haar eentje bevalt. Zo is er onlangs eentje geboren terwijl zijn moeder onderweg was van het toilet. We konden het bloedspoor zo volgen en de vrouw heeft haar bed niet gehaald, maar eind goed al goed, en de vrouw kon er zelf lichtjes om lachen achteraf!

Op niet-medisch vlak denken we vooral aan eten. Na 2 weken dag in dag uit brood te eten, verlangden we echt naar eender wat dat géén brood was. Toen we een lokale pizzeria wisten te vinden, werden we echt oprecht blij, beetje zielig maar ook zo grappig. It was so gooood, perfecte afsluiter van de week!

Veel groetjes van Maxim, Dounia en 2 Malawische kindjes!

Message of the day:

Ongeveer 1 op 3 van de (geteste) vrouwen is HIV-positief. Deze affiche is al een klein begin, en volgens de lokale krant begint op 20 september de nationale 'Condomise Malawi'-campagne.

Relaxing weekend!

's Morgens heel vroeg zijn we samen met 2 Duitse meisjes naar Liwonde gegaan, een nabijgelegen dorpje waarin 'The National Park' ligt. Anderhalf uur in een volgepropt en langs alle kanten rammelend minibusje, gelijk echte Malawiërs dus. Onderweg zijn we tegengehouden door de politie omdat we er met teveel inzaten (tot 20 man, kinderen worden op eender welke schoot gezet, of staand aan de benen), maar corrupt als het hier is, konden we na wat gedashter weer doorrijden.

In het park hebben we de 'sunset drive' gedaan. Het is een safari in een open jeep van ongeveer 3 uur die eindigt met zicht op de zonsondergang.

Op weg van en naar het park passeerden we kleine hutjes langs de zandweggetjes waarin mensen wonen, letterlijk tussen de wilde dieren eigenlijk. Bij elk hutje liepen er een aantal kinderen naar buiten om ons enthousiast toe te zwaaien en op blote voeten als zot achter de auto te lopen. Dounia had ze allemaal willen vast- (en mee)pakken!

Aan het park is er een zalig complex van hutjes gebouwd om te blijven slapen, wat een luxe! Overal zetels, super vriendelijke mensen, propere bedden, warme (en vrij in de natuur staande) douches.. Op het einde van de avond onder kei veel (vallende!) sterren nog rond een kampvuur gezeten en wat kennis gemaakt met buitenlanders die allemaal wel om een bepaalde reden in Malawi zijn: dokters, vrijwilligers, ngo'ers,..

Zondag hebben we ons luxeleventje vaarwel gezegd en zijn we met de open jeep afgezet in het centrum om met zo'n minibusje terug te keren. De lokale bevolking bestookte ons met aanbiedingen en trokken ons letterlijk naar hun volle en nog vollere busjes. Lichtelijk irritant, maar ook begrijpelijk gezien zij denken: blank = afzetmateriaal.

Fout gedacht, al geven we wel graag wat meer natuurlijk! Met 100 kwacha koopt een 'local' bijvoorbeeld 50 kleine bananen, en dat is gelijk aan 25 eurocent..

Morgen begint het echte werk weer, dus tot hier de ontspanning!

Dounia & Maxim

Week 1 zit erop!

De eerste week in het 'Zomba Central Hospital' zit erop! Na onze eerste dag beschreven we al hoe verbaasd we waren van bepaalde dingen, en dat is enkel maar toegenomen doorheen de voorbije week.

Met steriliteit wordt amper rekening gehouden, alles wordt gedaan met gewone handschoenen. Nochtans, er zijn wel steriele handschoenen beschikbaar, maar het nut hiervan zien ze niet volledig in precies: de kuisvrouw poetst er de vloer mee. In een poging om toch een beetje een bijdrage te leveren, hebben we dankzij het UZ Brussel het een het ander aan de dienst kunnen schenken: mesjes, scharen, handschoenen, alcoholgel,..

 

In België wordt medicatie uit het flesje opgetrokken met een bepaalde naald, maar ingespoten met een andere naald. Hier is er 1 naald waarmee alles gedaan wordt. Na injectie wordt ze los in de matras gestoken, een rare praktijk maar wel verstandiger dan ze ergens te laten rondslingeren, en dus misschien wel de beste oplossing om in de chaos niet op naalden te stoten. Alhoewel, hier en daar kom je wel eens een scalpel tegen, net als een mierennest middenin de dienst. 

Ook op ethisch vlak kunnen er een aantal bedenkingen gemaakt worden. Het begrip 'informed consent' kennen ze hier wel - het feit dat de patiënt geïnformeerd moet zijn over de ingrepen die zullen uitgevoerd worden én schriftelijk zijn akkoord hiervoor geven - maar in de praktijk geldt het eigenlijk niet. Het officiële papier voor zo'n informed consent wordt door ons ingevuld met volgende instructies: "I, Patient 'X', give the permission that the 'doctor on duty' may perform any operations on 'my body'". Gezien de meesten niet kunnen schrijven, kleuren we nadien hun duim met onze bic om een vingerafdruk te zetten op het blad. Ze zijn totaal niet op de hoogte van wat we doen! Tot daar dus de 'informed', laat staan de 'consent'.

Qua medische gevallen is er elke dag wel iets waarvan we even verschieten. Zo kwamen er woensdag 5 patiënten binnen met een peritonitis na een onhygiënische keizersnede. Zo'n peritonitis of buikvliesontsteking is op zich levensgevaarlijk, maar bij 3 van deze patiënten lag de buik volledig open langs een totaal etterende wonde die gemaakt was voor de keizersnede. Op goede hoop dat de operaties gunstig afgelopen zijn..

Verder was er bijvoorbeeld nog een vrouw die moest bevallen op een 25tal weken wegens complicaties. Hoofdje en schouders staken er al uit en theoretisch gezien zou de rest dus vlot moeten volgen. Maar ondanks getrek en gesleur bleef de baby steken. Vroedvrouw, verpleger, andere verpleger, nog andere verpleger, weer eerste verpleger, enzovoort hebben allen bruusk en nog veel bruusker geprobeerd. De vrouw schreeuwde het uit, het personeel keek en maakte mopjes. Ze vroegen zelfs aan ons 'of we ook eens wouden proberen'. Aan het gezicht en de handjes van die foetus was duidelijk te zien dat die een of ander syndroom had, en we vermoedden al snel dat de buik zodanig dik zou zijn dat die niet kon passeren. De oplossing was dan met een scheermesje in de vagina gaan om de buik van de baby open te snijden - of kappen - en effectief: hele liters vocht stroomden eruit en de baby, wiens romp een soort vleesklomp was, volgde uiteindelijk. Op de koop toe lieten ze de baby dan nog voor de moeder liggen, waardoor zij volledig zicht had op haar misvormd en door het scheermesje aangetast kind. De mentaliteit, de mopjes, het gezang tussendoor terwijl de moeder enorm aan het afzien was en ook haar baby net was verloren, konden we echt niet begrijpen.

Nu is het niet zo dat hier allemaal wanpraktijken gebeuren uiteraard, het is een manier van omgaan met schrijnende gebeurtenissen waaraan in deze omstandigheden gewoon niks te doen valt. In België zou zoiets al lang via echografie geweten zijn en de bevalling mooi voorbereid. Chapeau dus hoe ze hier onverwachts toch levensreddende beslissingen kunnen nemen, ook al lijkt het soms zo mensonwaardig. Dit laatste geldt ook voor de wachtzalen, of eerder 'wachtgangen' in dit geval, waar de mensen gewoon op de grond in de gang zitten. In België ondenkbaar, hier een luxe dat ze in een ziekenhuis kúnnen wachten.

Vrijdag was een heel boeiende én hartverwarmende dag voor ons beiden. Maxim heeft 's morgens consultaties mee gedaan van 'algemene geneeskunde'. De dokter vroeg niet enkel mijn mening, maar volgde ze ook blindelings. Onderzoek, diagnose, medicatie; het totaalpakket. Ook mijn aanvullingen op zijn eigen diagnoses of behandelingen accepteerde hij probleemloos. Toen ik hem bijvoorbeeld mijn twijfel meedeelde over zijn antibiotica-gebruik bij een bepaalde patiënt, schrapte hij die gewoon van de lijst. Zeer boeiend en zeer leerrijk maar ook wat beangstigend door zo'n verantwoordelijkheid die je als student nooit hoeft te dragen in België.

Er komen patiënten op deze consultatie van alle soorten, van wondinfecties over abdominale klachten, glaucomen tot zelfs dementie en epilepsie. Of een borstabces dat net barstte toen de vrouw daar zat, waarna ze met een borst waar etter uitliep snel naar heelkunde werd gestuurd.

En dan het hartverwarmende aspect in de namiddag.. We hebben beiden ons eerste kindje op de wereld gezet! Dit houdt in de arbeid opvolgen, de bevalling doen, medicatie geven zodat de placenta vlot volgt plus deze onderzoeken, en tot slot alles proper maken, zowel moeder zelf als de bebloede plastieken matras. Bij Dounia bleek na de bevalling de moeder HIV-positief te zijn. Gelukkig zit dat ergens altijd in je achterhoofd en is ze voorzichtig geweest, maar toch even snelle check waar het bloed gekropen is!

De baby kreeg direct anti-AIDS medicatie en zou dus normaal gezien gezond moeten zijn..

Veel groetjes van ons beiden,

Dounia & Maxim

Malawische kost!

Voor de eerste keer gegeten in het 'personeelsrestaurant', een houten constructie buiten het ziekenhuis waar 2 vriendelijke mama's op de grond eten klaarmaken.

Dit is het typische - en zowat enige - eten uit Malawi. Hetgeen op purree lijkt is 'nsima', iets op basis van maïs. Na 5 happen verzette Maxim zijn lichaam zich volledig, Dounia heeft met kleine beetjes de helft binnen gekregen. De brokjes aan de linker kant moeten doorgaan voor kip. Het was puur bot, beetje vreemd. De bonen waren wel te eten! In ieder geval, we houden het voorlopig op brood en bananen.

First day at the labour ward.

Vandaag was onze eerste dag in het ziekenhuis! Van de ene verbazing in de andere, ongelooflijk hoe het hier aan toegaat en wat we al gezien hebben. Toen we net aangekomen waren op de dienst, waren ze bezig met een pasgeboren kindje te reanimeren. Met succes! Het kindje werd nadien zonder de moeder te informeren meegenomen voor verder onderzoek, waardoor de moeder een beetje doelloos zat rond te dwalen op zoek naar de baby. We stellen ons de vraag of hier soms geen kinderen bij toeval worden gewisseld, want hun naam staat enkel op de handdoek waarin ze gerold zijn, en ze liggen dan samen onder de enige warmte-lamp die werkt.

De dienst bestaat uit een 7tal 'kamers' (als in: halve gordijnen die de bedden scheiden) en iedereen loopt te pas en te onpas binnen en buiten. De vrouwen dienen zelf hun onderlaken mee te nemen, en baden eigenlijk in hun eigen bloed en vocht. Met een en dezelfde keukenvod wordt de matras nadien schoongeveegd, klaar voor de volgende! Tussen de gordijnen staan vuilbakken, eentje voor linnen, eentje voor handschoenen, een kartonnen (!) box voor naalden en het rijtje wordt aangevuld met een vuilbak voor de placenta's..

We mogen hier eigenlijk een beetje doen wat we willen. De eerste patiënte die we volgden was 7 maand zwanger, baby was dood door een placentaloslating en de vrouw ging in shock. Wat colloïd en een transfusie om te stabiliseren, maar verbeteren deed het niet. Wachten was gelijk aan doodbloeden en de vrouw heeft een keizersnede gehad. Of ze het zou overleven valt af te wachten..

De verantwoordelijkheid die hier gedragen wordt door daarvoor niet opgeleide mensen is groot. De verpleger doet zowat alles, van de bedden kuisen tot beslissen of er al dan niet een sectio wordt gedaan. Ook hechtingen na doorscheuren worden door diezelfde man gedaan. Inclusief wegsnijden van littekenweefsel (door een vorige episiotomie) en de hele vagina reconstrueren naar behoren. Het resultaat is best mooi, maar de aandacht die besteed wordt aan steriliteit is nihil. Hoe die wondes er binnen een paar dagen zullen uitzien is maar de vraag, want infecties lijken me onvermijdelijk in zo'n omstandigheden.

En die vernoemde verantwoordelijkheid wordt dus ook aan ons overgedragen. Vrouwen komen binnen en wij beginnen aan het onderzoek. Onder andere luisteren naar de baby zijn hart met een 'foetoscoop', in tegenstelling tot de geautomatiseerde CTG's bij ons.

Vaginaal voelen hoeveel cm de baarmoederhals ontsloten is en hoe het hoofd ligt - uiteraard niet steriel - is de basis en daarin nemen ze ons dan ook op ons woord. De eerste patiënte die we zo onder ons hoede kregen was 18 en gaf ons een vreemd gevoel. Zo stil, gewoon ondergaan, maar toch een automatische weerstand bij intern onderzoek. Het is moeilijk te omschrijven, maar we zijn het er beiden over eens dat hier wel eens trauma's zouden kunnen achterliggen. Niet zo verwonderlijk, sommige patiënten schatten we niet meer dan 13 jaar. De manier waarop ze alles ondergaan toont ook hoeveel ze al gewoon zijn lijkt ons. Injecties met medicatie (die hebben ze wel, wow!) worden zonder verwittigen in die benen gestoken, en die vrouwen geven geen kik.

Als de vrouwen in arbeid zijn, en dus de komende uren zullen bevallen, worden ze onderverdeeld in functie van de baarmoederhalsontsluiting. Tot 4cm is nog te weinig om een bed te krijgen, en dan liggen ze allen samen in een ruimte. Er liggen matrassen op de grond, maar soms zitten ze daar met 10!

Verder valt het op hoe klein de meeste kindjes zijn, wellicht door de ondervoeding tijdens de zwangerschap..

Eigenlijk kunnen we blijven gaan, en al schrijvend schieten er meer en meer dingen te binnen. Conclusie is dat het een boeiende stage lijkt te worden, waar onze normen verschuiven en we gewoon zullen handelen met de mogelijkheden die er zijn..

Tot snel!